UGR là gì? Tiêu chuẩn UGR trong thiết kế chiếu sáng

UGR là gì? Đây là thước đo độ chói, sự khó chịu của ánh sáng gây ra trong mắt người dùng theo tiêu chuẩn CIE. Và nếu UGR thấp thì độ chói giảm, mắt càng dễ chịu.

Trong thiết kế chiếu sáng hiện đại, ánh sáng không chỉ cần đủ mà còn phải dễ chịu. Khi bước vào không gian rất sáng thì chỉ sau vài phút, bạn sẽ thấy mỏi mắt, khó tập trung. Đó là dấu hiệu của độ chói chưa được kiểm soát. Và UGR ra đời, đây là thước đo cảm nhận ánh sáng, giúp các kiến trúc sư thiết kế cân bằng giữa độ sáng và sự thoải mái thị giác. Nội dung bài viết này, VINALED sẽ giúp bạn tìm hiểu chỉ số chống chói trong chiếu sáng, tiêu chuẩn UGR theo từng không gian và cách giảm UGR hiệu quả.

UGR – Thang đo độ chói của ánh sáng từ đèn 

Unified Glare Rating (UGR) là gì?

Unified Glare Rating (UGR) là chỉ số đánh giá độ chói của ánh sáng đối với mắt trong không gian cụ thể. Chỉ số này được quy định bởi Ủy ban Quốc tế về chiếu sáng (CIE) nhằm tiêu chuẩn hóa việc kiểm soát độ chói trong thiết kế hệ thống chiếu sáng.

Có thể hiểu đơn giản, UGR không đo độ sáng mạnh yếu mà là đo cảm giác khó chịu của mắt khi nhìn vào nguồn sáng hoặc vùng phản xạ ánh sáng. Thông thường, thang đo UGR nằm trong khoảng 10-30 và nếu UGR càng thấp thì ánh sáng càng dễ chịu.

Vì sao chỉ số UGR quan trọng trong thiết kế chiếu sáng?

Trong thiết kế chiếu sáng, dù đạt đủ độ rọi (lux), độ hoàn màu (CRI) cao thì vẫn kém hiệu quả vì gây chói cho người dùng. UGR ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe thị giác vì nếu chỉ số này cao thì dễ gây mỏi mắt, khô mắt, đau đầu khi làm việc lâu. Trong môi trường làm việc, học tập, UGR thấp giúp:

• Tăng hiệu quả và sự thoải mái
• Đảm bảo sự an toàn cho người lao động.

Công thức tính UGR

UGR không phải là giá trị cảm tính mà được xác định bằng công thức toán học dựa trên nhiều yếu tố quang học. Công thức tính UGR là:

UGR = 8 log [0.25/Lb *  LS 2*ω/ρ2]

Trong đó:

• Lb là độ sáng nền
• LS là độ chói của đèn theo hướng mắt người quan sát
• ω là góc đặc của phần phát sáng đèn từ mắt người quan sát
• ρ là sự dịch chuyển của đèn khỏi đường ngắm.

Công thức tính chỉ số UGR 

Thang đo UGR và mức độ chói

Nguyên tắc chọn UGR là không gian càng cần tập trung cao thì UGR càng thấp. Mỗi mức độ UGR sẽ tạo ra cảm nhận về độ chói từ ánh sáng đèn khác, điển hình là:

• UGR ≤ 10: Hầu như không chói, tạo sự dễ chịu
• UGR 10-19: Chói nhẹ, phù hợp không gian làm việc
• UGR 20-25: Độ chói trung bình, gây khó chịu nhẹ
• UGR > 25: Chói mạnh, ảnh hưởng rõ rệt đến thị giác.

Tiêu chuẩn UGR trong chiếu sáng theo từng không gian

Để đảm bảo chất lượng ánh sáng, các tiêu chuẩn quốc tế như EN 12464 đã đưa ra ngưỡng UGR tối đa cho từng môi trường sử dụng:

• Văn phòng: Đây là môi trường làm việc tiếp xúc nhiều với máy tính nên cần ánh sáng êm, không phản xạ màn hình nên chọn UGR < 19.
• Trường học: Ánh sáng bảo vệ thị lực học sinh, giảm mỏi mắt khi đọc sách và làm việc nên chọn chỉ số UGR < 19.
• Nhà xưởng: Có thể chọn UGR < 22 cho đèn LED nhà xưởng vì môi trường này cần ánh sáng mạnh nhưng không chói để đảm bảo an toàn lao động.
• Bệnh viện: Cần chọn UGR < 16 với ánh sáng dịu, ổn định, đảm bảo các thao tác và thủ thuật y khoa được chính xác.
• Thương mại (cửa hàng, showroom): Không gian yêu cầu cao về tính thẩm mỹ nên cần UGR < 16 để tăng trải nghiệm cho khách hàng.

Cách giảm UGR hiệu quả

Một hệ thống chiếu sáng đạt chuẩn không chỉ dừng lại ở việc chọn đúng loại đèn mà nằm ở cách kiểm soát độ chói trong toàn bộ không gian. Dưới đây là những giải pháp thực tế được áp dụng phổ biến.

Cách giảm UGR được áp dụng phổ biến 

Sử dụng đèn chống chói (UGR<19)

Đây là giải pháp chiếu sáng hiệu quả cho mọi không gian. Mẫu đèn chống chói thường có thiết kế tấm tán quang, góc cắt ánh sáng sâu kèm chỉ số UGR rõ ràng. Các dòng đèn LED như đèn Panel, đèn Downlight chống chói, đèn tuýp LED của VINALED luôn được tối ưu tốt về UGR.

Tối ưu vị trí bố trí đèn

Cùng một loại đèn nhưng bố trí ở các vị trí khác nhau sẽ cho kết quả UGR khác nhau. Và để giảm UGR thì bạn cần tránh đặt đèn trực tiếp trong tầm nhìn, không bố trí đèn chiếu thắng vào vị trí làm việc.

Điều chỉnh góc chiếu

Nếu góc chiếu hẹp thì ánh sáng sẽ tập trung và dễ gây chói, còn góc chiếu rộng thì ánh sáng mềm và giảm chói hiệu quả. Vì thế, bạn cần chọn đèn có góc chiếu từ 60 đến 120 độ, tùy không gian và điều chỉnh hướng đèn để tránh chiếu trực diện vào mắt.

Tăng độ phản xạ bề mặt

Không gian có độ phản xạ tốt sẽ giúp ánh sáng lan tỏa thay vì gây chói. Và để tăng độ phản xạ bề mặt, bạn cần tối ưu trần màu sáng như trắng, kem. Đồng thời, tường có hệ số phản xạ cao và hạn chế bề mặt bóng gương để tránh gây phản xạ ngược.

Sử dụng lưới chống chói (louver)

Louver là giải pháp thường thấy trong các công trình cao cấp với cách hoạt động là kiểm soát hướng phát sáng, giới hạn góc nhìn trực tiếp vào nguồn sáng. Nhờ đó vừa giảm UGR rõ rệt, vừa tăng tính thẩm mỹ và chuyên nghiệp cho không gian.

Sử dụng lưới chống chói để giảm UGR 

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Độ chói lóa UGR (Unified Glare Rating) là một trong những yếu tố quan trọng khi đánh giá chất lượng chiếu sáng trong không gian làm việc và sinh hoạt. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ cách tính, ý nghĩa cũng như mức UGR phù hợp cho từng môi trường cụ thể. Vì vậy, dưới đây là những câu hỏi thường gặp liên quan đến UGR chiếu sáng, giúp bạn hiểu đúng hơn và lựa chọn giải pháp ánh sáng tối ưu.

UGR khác gì lux?

Đây là hai chỉ số hoàn toàn khác nhau nhưng thường bị nhầm lẫn. Nếu lux là đơn vị đo độ rọi – tức là lượng ánh sáng chiếu lên một bề mặt thì UGR đo độ chói, ánh sáng có gây khó chịu không.

Có thể giảm UGR mà không đổi đèn không?

Có. Bạn hãy điều chỉnh lại vị trí lắp đèn, thay đổi góc chiếu, tăng độ phản xạ trần và tường. Tuy nhiên, nếu đèn ban đầu có thiết kế quang học kém thì việc giảm UGR cũng không hiệu quả. Lúc này, thay đèn là giải pháp hiệu quả hơn.

UGR – thiết bị đèn – bố trí chiếu sáng có mối liên hệ gì?

Ba yếu tố này luôn gắn chặt với nhau và cùng quyết định chất lượng ánh sáng. Đầu tiên là thiết bị đèn sẽ quyết định khả năng chói ban đầu, còn cách bố trí chiếu sáng sẽ tác động đến sự phân bổ của ánh sáng trong không gian, ảnh hưởng trực tiếp đến UGR thực tế.

UGR là yếu tố quyết định trải nghiệm ánh sáng trong thực tế sử dụng. Một hệ thống chiếu sáng đạt chuẩn là mọi thứ đều đủ sáng, rõ ràng nhưng không hề gây chói. Việc lựa chọn thiết bị, bố trí đèn và xử lý không gian, tất cả đều cần được tính toán đồng bộ để kiểm soát UGR hiệu quả. Nếu cần tư vấn thêm các dòng đèn LED chiếu sáng bền đẹp thì hãy liên hệ với VINALED để được hỗ trợ tận tình hơn.

CÔNG TY CỔ PHẦN VINALED
Địa Chỉ: 152/24 Thành Thái, P. Hòa Hưng, TP. HCM
Hotline: 1900 1732
Email: sales@vinaled.com
Website: vinaled.com